Nasz miesięcznik

Wydawnictwa

Katalog agroturystyczny

 

Zagrody Edukacyjne

 

 

Obowiązkowe ubezpieczenia upraw rolnych (2013 r.)

 

OBOWIĄZKOWE UBEZPIECZENIA UPRAW ROLNYCH w 2012/2013 r.

Kto ma obowiązek ubezpieczenia upraw rolnych?

Od 1 lipca 2008 r rolnik, który uzyskał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych

w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ma obowiązek ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw wymienionych w ustawie
o „ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich” chociaż od jednego lub wybranych ryzyk: powódź, grad, suszę, ujemne skutki przezimowania lub przymrozki wiosenne.

Które uprawy podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu?

Tylko te, które zostały wymienione w ustawie z dnia 7  lipca 2005 r (Dz. U. Nr 150 poz. 1249 z późn zm.) mianowicie: zboża, kukurydza (na ziarno i na silos), rzepak, rzepik, rośliny strączkowe, buraki cukrowe, ziemniaki, tytoń, chmiel, warzywa, krzewy i drzewa owocowe, truskawki.

Jaki obowiązuje termin?

Obowiązujący termin ubezpieczenia to 1 lipca  roku następującego po roku, za który rolnik uzyskał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. Od tego dnia rolnik ma obowiązek

w ciągu 12 miesięcy ubezpieczyć, co najmniej 50 % powierzchni upraw wymienionych
w ustawie. Okres powinien obejmować czas od wysiewu do zbioru plonu z pola.

 

Kiedy warunek 50% powierzchni upraw jest spełniony?

Obszar upraw ustala się w taki sam sposób jak przy dopłatach obszarowych. Sumujemy wszystkie działki rolne zajęte pod uprawy wymienione w ustawie należące do rolnika, bez względu na ich położenie. Przy ustalaniu wymaganego 50% obszaru pomocna może być kserokopia wniosku o dopłaty obszarowe (powierzchnia pól).

Przykład 1: gospodarstwo ma obszar użytków rolnych 15 ha, ale wymienione w ustawie rośliny są (będą) uprawiane tylko na 3 działkach rolnych: I działka pszenica 3,25 ha, II działka jęczmień jary 1,36 ha, III działka rolna ziemniaki 1,73 ha. Łączna powierzchnia zajęta pod rośliny podlegające ubezpieczeniu wynosi 6,34 ha (3,25+1,36+1,73) zatem 50% wynosi 3,17 ha. W tym przykładzie można ubezpieczyć tylko pszenicę (pole 3,25 ha), ale będzie to 51,26%. Nie można dzielić działek rolnych i nie można w sytuacji, gdy rolnik uprawia ten sam gatunek na kilku działkach rolnych ubezpieczyć tylko wybranej działki. Nie ma też przeszkód, aby zgłosić do ubezpieczenia całość, czyli 6,34 ha.

Przykład 2: gdyby w tym gospodarstwie na dwóch działkach I - 3,25 ha, II - 1,36 ha była uprawiana pszenica a na trzeciej III -1,73 ha ziemniaki to rolnik musiałby zgłosić do obowiązkowego ubezpieczenie 4,61 ha (3,25+1,36) czyli 72,71% obszaru zajętego pod uprawę roślin wymienionych w ustawie. Zatem w wielu przypadkach nie będzie możliwe zgłoszenie do ubezpieczenia dokładnie 50% powierzchni upraw.

OBOWIĄZKOWE UBEZPIECZENIA UPRAW ROLNYCH cd.

Co to jest Franszyza?

Jest to procentowo określony poziom strat wyłączony spod odpowiedzialności towarzystwa ubezpieczeniowego. Obecnie wyłączenie dla wszystkich ryzyk oprócz suszy wynosi 10%
natomiast dla suszy 25%.

Udział własny rolnika

Jest to procent o jaki zmniejszane jest odszkodowanie. Odszkodowanie za szkody może być pomniejszone o nie więcej niż 10 % wartości tych szkód.

Taryfa

Jest podawana w procentach i służy do wyliczenia podstawowej składki.

Przy ubezpieczeniach dotowanych z budżetu państwa  maksymalną taryfą uprawniającą do dotacji jest 6%. Obecnie obowiązujące taryfy przy obowiązkowych dotowanych ubezpieczeniach upraw rolnych wynoszą: dla zbóż, kukurydzy, rzepaku jarego, rzepiku, ziemniaków, buraków cukrowych taryfa wynosi 3,5%. Dla rzepaku ozimego, roślin strączkowych, warzyw, krzewów i drzew owocowych, truskawek, tytoniu, chmielu taryfa wynosi 5%. W przypadku gdy towarzystwo zaproponuje wyższe taryfy ale nie przekraczające 6% dotacje przysługują do poziomu podanego wyżej. Przy taryfach wyższych aniżeli 6% dotacje nie przysługują. Rolnik, który zawarłby umowę z towarzystwem z taryfą np. 6,1% musi się liczyć z tym, że warunek ubezpieczenia spełni ale zapłaci pełną składkę bez dotacji.

Wysokość dopłata z budżetu Państwa

Do upraw wymienionych w ustawie przysługuje dopłata w wysokości 50% do całej składki jeśli stawka taryfowa nie przekracza 3,5% sumy ubezpieczenia np. w przypadku zbóż  a w przypadku rzepaku – 5%

Dopłata w wysokości 50% do części składki jeśli stawka taryfowa przekracza 3,5% i nie przekracza 6% sumy ubezpieczenia w przypadku np. zbóż a w przypadku rzepaku - jeśli stawka taryfowa przekracza 5% i nie przekracza 6% sumy ubezpieczenia

Jak wstępnie oszacować wysokość składki z działki rolnej?

Jeżeli ubezpieczamy tak jak w przykładzie podanym wyżej 3,25 ha pszenicy z plonem 60dt
 i ceną 85zł/dt to suma ubezpieczeniowa z działki wyniesie 16575 zł a pełna składka 580 zł (16575 x 3.5% - taryfa dla zbóż)  Dopłata do składki z budżetu państwa wyniesie 290 zł a składka płacona przez rolnika również 290 zł (dopłata 50% do całej składki). Jeżeli taryfa wyniesie 5,3% wówczas  pełna składka wyniesie 878,47 zł.  Dopłata do składki z budżetu państwa wyniesie 290 zł natomiast rolnik zapłaci  składkę w wysokości – 588,47 zł ( dopłata 50% do części składki)

Przedmiot, początek i koniec odpowiedzialności

Przedmiotem ubezpieczenia jest tylko plon główny np. przy zbożach nasiona, przy burakach – korzenie, przy kukurydzy na silos cała roślina z kolbami,

w kukurydzy na ziarno nasiona, przy warzywach część jadalna rośliny. Początek odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia upraw zależy od rodzaju ryzyka i tak:

  1. od powodzi i suszy ochrona po upływie 30 dni od dnia zawarcia umowy , ale przy suszy nie wcześniej niż od 1 kwietnia
  2. od gradu i przymrozków wiosennych po upływie 14 dni od dnia zawarcia umowy, ale w przypadku przymrozków nie wcześniej niż od dnia 15 kwietnia
  3. ujemne skutki przezimowania od dnia zawarcia umowy z tym, że taka umowa powinna być zawarta do 1 grudnia.

Generalnie koniec odpowiedzialności wyznaczony jest datą zbioru plonu z pola, ale są szczególne przypadki gdy dzieje się to wcześniej aniżeli faktyczny zbiór w gospodarstwie:

  • z upływem okresu określonego w polisie
  • gdy wyczerpie się suma ubezpieczeniowa
  • wystąpi szkoda całkowita (plantacja do zaorania)
  • zbiór kukurydzy na ziarno po dacie 15 listopada
  • zbiór kukurydzy na silos po dacie 31 października
  • po 30 kwietnia w przypadku szkód będących następstwem ujemnych skutków przezimowania
  • po 30 czerwca w przypadku szkód będących następstwem przymrozków wiosennych
  • po 30 września w przypadku szkód spowodowanych przez suszę.

Umowa Ubezpieczenia

Zawierana jest na pisemny wniosek rolnika na okres 12 miesięcy.

Rolnik ma obowiązek zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia upraw z  zakładem ubezpieczeń , który zawarł umowę z ministrem rolnictwa w sprawie dopłat  do ubezpieczenia upraw.
Przed zawarciem umowy rolnik ma obowiązek na żądanie Towarzystwa Ubezpieczeniowego udostępnić do lustracji ubezpieczaną plantację. Rolnik nie ma obowiązku, ale we własnym interesie powinien skonsultować z przedstawicielem towarzystwa podane sumy ubezpieczeniowe i dokładnie przeczytać umowę przed podpisaniem.

Opłata za nie ubezpieczenie 50 % upraw

Za niedopełnienie obowiązku pewnym rodzajem kary jest obowiązek wniesienia opłaty wysokości 2 EURO od hektara na rzecz tej gminy, w której znajduje się miejsce zamieszkania rolnika lub siedziba. Opłaty nie będzie musiał wnosić rolnik, który uzyska pisemną odmowę zawarcia umowy z dwóch towarzystw spośród tych, które zawarły z Ministrem Rolnictwa umowę na dotowane ubezpieczenia obowiązkowe np. zaproponują taryfy wyższe od 6 % lub skończy się limit na dotowane ubezpieczenia.

Źródła: Dz. U. Nr 150 poz. 1249 z 2005 r.; Dz. U. z 2006 r. Nr 120 poz. 825 i Nr 157 poz. 1119; Dz. U. z 2007 r. Nr 49 poz. 328 oraz Dz. U. z 2008 r. Nr 145 poz. 918, Nr 210 poz. 1326 i Nr 225 poz. 1488.

E. Karpińska

Zmodyfikowano: 01.04.2014